Jak podwyższyć alimenty?
Wysokość alimentów ustalona wyrokiem sądu, ugodą sądową albo ugodą zawartą
przed mediatorem nie ma charakteru definitywnego. Jeżeli po ich ustaleniu nastąpi
zmiana okoliczności mających wpływ na zakres obowiązku alimentacyjnego, możliwe
jest żądanie odpowiedniej zmiany wysokości świadczenia.
Kiedy można domagać się podwyższenia
alimentów?
Podstawę prawną żądania podwyższenia alimentów stanowi art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Osoba domagająca się podwyższenia alimentów powinna zatem wykazać, że od czasu wydania poprzedniego orzeczenia albo zawarcia ugody nastąpiła istotna zmiana okoliczności uzasadniająca ponowne określenie wysokości świadczenia alimentacyjnego. Przy ocenie zasadności żądania znaczenie mają przede wszystkim przesłanki określone w art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Podwyższenie alimentów może być zatem uzasadnione zarówno wzrostem usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, jak i zwiększeniem możliwości zarobkowych lub majątkowych zobowiązanego.
Rozpoznając sprawę, sąd porównuje okoliczności istniejące w chwili poprzedniego ustalenia wysokości alimentów z sytuacją aktualną i na tej podstawie ocenia, czy nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie świadczenia.
Wzrost usprawiedliwionych potrzeb dziecka
Jedną z najczęstszych podstaw żądania podwyższenia alimentów jest wzrost
usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Ich zakres zmienia się wraz z wiekiem dziecka,
stanem zdrowia, etapem edukacji oraz jego rozwojem i zainteresowaniami.
Podwyższenie alimentów może uzasadniać w szczególności:
rozpoczęcie nauki w przedszkolu lub szkole,
wzrost kosztów wyżywienia, odzieży i obuwia,
zwiększenie wydatków na zajęcia dodatkowe, korepetycje lub rozwijanie uzdolnień,
koszty leczenia, rehabilitacji, leków lub terapii,
wzrost kosztów transportu, mieszkania i bieżącego utrzymania,
pojawienie się nowych potrzeb związanych ze stanem zdrowia lub rozwojem dziecka.
Usprawiedliwione potrzeby dziecka nie ograniczają się wyłącznie do kosztów jego podstawowego utrzymania. Obejmują także wydatki służące prawidłowemu rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, społecznemu i edukacyjnemu, stosownie do wieku, stanu zdrowia oraz indywidualnej sytuacji dziecka.
Sam wzrost cen nie przesądza automatycznie o zasadności podwyższenia alimentów. Może jednak stanowić istotną okoliczność, jeżeli znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistym wzroście kosztów utrzymania dziecka. Dlatego w pozwie należy wskazać konkretne wydatki oraz wykazać, w jakim zakresie wzrosły one od czasu poprzedniego ustalenia alimentów.
Poprawa sytuacji finansowej zobowiązanego rodzica
Podstawą podwyższenia alimentów może być również zwiększenie możliwości zarobkowych lub majątkowych rodzica zobowiązanego do alimentacji. Może ono wynikać w szczególności z uzyskania lepiej płatnej pracy, awansu, rozwoju działalności gospodarczej lub uzyskiwania dodatkowych dochodów.
Przy ustalaniu wysokości alimentów sąd bierze pod uwagę nie tylko faktycznie osiągane dochody, lecz także możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Ocenie podlegają między innymi jego wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, stan zdrowia oraz realne możliwości uzyskiwania dochodów.
Jeżeli osoba zobowiązana do alimentacji bez ważnego powodu rezygnuje z zatrudnienia, zmienia je na mniej zyskowne albo podejmuje działania prowadzące do uszczuplenia swojego majątku, wynikające z tego pogorszenie jej sytuacji nie zawsze będzie miało wpływ na wysokość alimentów. W myśl art. 136 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.
Osobiste starania o wychowanie dziecka
Obowiązek alimentacyjny nie musi polegać wyłącznie na świadczeniach pieniężnych. Zgodnie z art. 135 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Rodzic, który na co dzień sprawuje opiekę nad dzieckiem, zajmuje się jego wychowaniem, edukacją, leczeniem oraz organizacją codziennego życia, realizuje w ten sposób część swojego obowiązku alimentacyjnego. Może to uzasadniać obciążenie drugiego rodzica większą częścią kosztów utrzymania dziecka.
Na zakres obowiązku alimentacyjnego nie wpływają świadczenia wymienione w art. 135 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w tym świadczenie wychowawcze, świadczenia rodzinne oraz świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego. Świadczenia te nie zastępują obowiązku alimentacyjnego rodziców.
Jak udowodnić zasadność podwyższenia
alimentów?
W sprawie o podwyższenie alimentów istotne znaczenie ma wykazanie zarówno wzrostu usprawiedliwionych potrzeb dziecka, jak i innych okoliczności uzasadniających zmianę wysokości świadczenia. Strona powinna przedstawić dowody potwierdzające fakty, na których opiera swoje żądanie. Do pozwu warto dołączyć w szczególności:
poprzedni wyrok lub ugodę określającą wysokość alimentów,
zestawienie aktualnych miesięcznych kosztów utrzymania dziecka,
faktury, rachunki i potwierdzenia przelewów,
dokumenty potwierdzające koszty edukacji, zajęć dodatkowych, leczenia,
terapii lub rehabilitacji,
inne dokumenty wykazujące zmianę sytuacji dziecka lub rodziców.
Zestawienie kosztów powinno odpowiadać rzeczywistym i usprawiedliwionym potrzebom dziecka. Wydatki ponoszone okresowo takie jak zakup odzieży, podręczników, sprzętu szkolnego czy opłacenie wyjazdu wakacyjnego, można przeliczyć na średni koszt miesięczny.
Zabezpieczenie alimentów na czas postępowania
Postępowanie sądowe może trwać kilka miesięcy. Z tego względu wraz z pozwem o podwyższenie alimentów warto rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia na czas trwania procesu. Zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu pozwanego do uiszczania alimentów w określonej, wyższej kwocie jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Do jego udzielenia wystarczające jest uprawdopodobnienie istnienia roszczenia.
Podsumowanie
Każda sprawa o podwyższenie alimentów wymaga indywidualnej oceny okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli rozważają Państwo wystąpienie o podwyższenie alimentów, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Adwokacką adwokat Patrycji Walkowskiej w Toruniu. Ocenimy sytuację oraz przedstawimy możliwe dalsze działania. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Potrzebujesz pomocy w ustaleniu wysokości alimentów, przygotowaniu pozwu, odpowiedzi na pozew albo wniosku o zabezpieczenie? Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką adw. Patrycji Walkowskiej w Toruniu. Po zapoznaniu się z okolicznościami sprawy omówimy możliwe rozwiązania i dalszy sposób postępowania.
